مروری بر چالش ها و راهکارهای اسیدکاری ماتریسی با تمرکز بر تشکیل نامطلوب امولسیون و لجن در مخازن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 بخش مهندسی شیمی، دانشکده مهندسی شیمی نفت و گاز، دانشگاه شیراز

2 بخش مهندسی نفت، دانشکده مهندسی شیمی نفت و گاز، دانشگاه شیراز، شیراز ، ایران

3 بخش مهندسی شیمی، دانشکده مهندسی شیمی نقت و گاز، دانشگاه شیراز

10.22078/pr.2024.5512.3451

چکیده

انگیزش مخزن با تزریق اسید به ناحیه نزدیک دهانه چاه برای حذف گرفتگی‌ها از محیط متخلخل و احیای توان تولید مخزن به کار گرفته می‌شود. با این حال، طراحی و اجرای ناصحیح آن منجربه آسیب‌های سازندی متعددی می‌گردد و حتی از دست رفتن کامل تولید چاه محتمل است. علی‌رغم اهمیت بالای این موضوع، مطالعات کافی پیرامون آسیب‌های سازندی ناشی از اسید نظیر تشکیل امولسیون پایدار اسید-نفت و لجن انجام نشده است و جنبه‌های مختلف آن با ابهاماتی همراه است. از این-رو، با توجه به نیاز برخی از میادین نفتی ایران به اسیدکاری، ضرورت مرور پیشینه و منابع این موضوع بیش از پیش احساس می‌شود. در این پژوهش، مطالعه جامعی شامل شرح فرآیند اسیدکاری، عوامل مؤثر بر آن و بررسی راهکارهای پیشنهادی همراه با چالش‌های هر یک پرداخته شده است. بررسی منابع نشان می‌دهد که پدیده تشکیل لجن بیش از امولسیون پایدار اسید-نفت مورد توجه بوده است. به‌علاوه، عمده مطالعات حوزه امولسیون به امولسیون‌های آب-نفت مربوط بوده است که علی‌رغم مشترک بودن دانش آن، تفاوت‌های بسیاری با امولسیون اسید-نفت به‌دلیل برهم‌کنش‌های پیچیده و عوامل مختلف اثرگذار دارد. به‌همین دلیل، آزمایش‌های سازگاری اسید-نفت بسیار حائز اهمیت هستند و اگر به‌درستی طراحی و اجرا شوند، می‌توانند در انجام مؤثرتر عملیات اسیدکاری میادین نفتی یاری دهنده باشند. رویکرد افزایه محور به‌عنوان رایج‌ترین راه‌کار، از یک‌سو هزینه قابل‌توجهی را در پی دارد و از طرف دیگر، ناسازگاری افزایه‌ها با اسید، نفت یا سنگ مخزن می‌تواند بازدهی عملیات را تحت‌تأثیر قرار دهد. توجه به خصوصیات نفت اهمیت ویژه‌ای دارد به‌گونه‌ای که شرایط بهینه اسیدکاری در یک بخش از سازند حتی برای بخش دیگری از همان سازند می‌تواند نامطلوب باشد. سرانجام، مطالعات تکمیلی به‌ویژه پیرامون روش‌های نوین اسیدکاری، نقش ذرات جامد سازندی، شوری و حضور انواع یون‌ها، فشار و خصوصیات نفت در بازدهی اسیدکاری هم‌چنان مورد نیاز است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A Review on the Matrix Acidizing Challenges and Solutions focusing on the unwanted formation of emulsion and sludge in the reservoirs

نویسندگان [English]

  • Ahmad Abbasi 1
  • Maysam Mohammadzadeh-Shirazi 2
  • M. Reza Malayeri 3
1 Department of Chemical Engineering, School of Chemical and Petroleum Engineering, Shiraz University
2 Department of Petroleum Engineering, School of Chemical and Petroleum Engineering, Shiraz University, Shiraz, Iran
3 Department of Chemical Engineering, School of Chemical and PEtroleum Engineering, Shiraz University
چکیده [English]

Well stimulation through acid injection to near wellbore region is applied to remove deposits and clogging from porous medium and to recover reservoir productivity. However, improper process design and implementation cause different formation damages, and probably complete loss of well production. Despite its high importance, there are no enough studies on acid-induced formation damages such as formation of stable acid-oil emulsion and sludge with some ambiguities in several aspects. As some Iranian oilfields require acidizing then it is imperative to survey the literature. In this paper, a comprehensive study has been done including acidizing process explanation, its affecting factors, and introducing of the recommended approaches with their challenges. The literature review shows that the phenomenon of acid-induced sludge formation has been considered more than acid-oil emulsion. In addition, most studies on emulsion were related to water-oil systems, which would differ profoundly from acid-oil systems due to their complex interactions although they are common in some features with the same fundamentals. Therefore, acid-oil compatibility experiments are crucial, and if they are designed and performed appropriately, they can lead to a more effective oilfield acidizing process. The use of chemical additives is the most applied approach which may come with considerable cost, but its efficacy would be affected by incompatibility of the chemical additives with crude oil or formation rock. In this process, careful attention to the properties of crude oil is particularly important so that optimized acidizing conditions in a region of the reservoir may be undesirable in other areas. Finally, further studies are still required, especially on the novel acidizing approaches, the role of indigenous solid particles, salinity, and the presence of different ions, pressure, and crude oil properties in acidizing effectiveness.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Acid stimulation
  • emulsion
  • sludge
  • crude oil
  • formation damage
  • chemical additives